A
literatura galega HOXE
Alfredo Conde:
- Allariz (1945)
- O seu poemario “Mencer
de Lúas” (1968), poesía social musicada, en parte,
por Voces Ceibes.
- “Breixo” (1981), acción
articulada sobre as aventuras amorosas do protagonista.
- “Memoria de Noa” (1982),
reflexións,...dunha profesora de lingüística durante
unha sesión de footing.
- “Xa vai o grifón no
vento” (1984). Premio Blanco Amor e Premio Nacional de
Literatura. Acción na Compostela
do s.XVI e na Provenza actual.
Paco Martín:
- Lugo (1940)
- “No cadeixo” (1976),
“collage” sobre as inquedanzas dun grupo de personaxes
nun ambiente de Vigo.
- “E agora cun ceo de
lama” (1981), intercala no proceso cronolóxico da acción
relatos de xornais.
- “As cousas de Ramón Lamote”. Premio Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil
1986. Tratamento do absurdo, fina ironía e contidos simbólicos ó
igua
cá novela anterior.
Xavier Alcalá:
- Ferrol? (1947)
- “A fundición”, relato
premiado co Pedrón de Ouro (Modesto R. Figueiredo) en 1977
- “A nosa cinza”(1978),
novela retrospectiva da infancia e mocidade da xeración
de postguerra.
- “Fábula”(1980), Premio
da crítica Española 1981. Ambientada na Galicia contemporánea.
- “Nos pagos en Huinca
Loo” (1982), ambientada en espacios exóticos do
subcontinente sudamericano.
Victor Freixanes:
- Pontevedra (1951)
- “Unha ducia de galegos”
(1976), libro de entrevistas a persoeiros da cultura galega.
- “A caza das cascucas”
relato premiado co Pedrón de Ouro 1978.
- “Memoria dun fuxido”
(1980), vida de Manuel González Fresco
- “O triángulo inscrito
na circunferencia” (1982), Premio Blanco Amor e Premio da Crítica.
Mistura dos planos fantastico e histórico (s.XIX galego).
- “O enxoval da noiva”
(1988), ambientanada no Renacemento italiano e as vodas
de Lucrecia Borja.
Lois Diéguez:
- Monforte (1944)
- “A torre de Babel”
(1968), novela coas inquedanzas dun grupo de galegos en Madrid.
- “Galouz Z-28"
(1976), parábola de política-ficción.
- “A canción do vagamundo”.
Premio Blanco Amor de 1986. Novela sobre a vida
de tres xeracións dunha familia
agelga na aldea, vila e cidade.
X.M. Martínez Oca:
- A Estrada (1942)
- “Un ano e un día” (1980),
o regreso a infancia e á adolescencia.
- “Beiramar”(1983), novela
coa que gaña o premio Blanco Amor
Xoán Ignacio Taibo:
- Madrid (1949)
- Gañou o Pedrón de Ouro
con “A enquisa”(1976), “O leito”(1978), “Pacífico Sil” (1980), ...
X. Bernárdez Villar:
- Montevideo (1976)
- “No ano do cometa”.
Premio Xerais de 1986.
Xoán Manuel Casado:
- Barcelona (1949)
- “Libro de Caldelas”.
Premio da Crítica 1983
- “O inverno do lobo”.
Premio Blanco Amor de 1985.
Carlos G. Reigosa:
- Lagoa-Pastoriza (1948)
- "Homes de tras
da Corda" (1982), relatos ambientados no mundo rural
- "Crime en Compostela" Premio
Xerais de 1984. Novela detectivesca
Úrsula Heinze:
- Alemana instalada en
Galicia.
- "O soño perdido
de Elvira M." (1982). Temática amorosa e protagonista feminino.
- "Arredor da muller
en 18 mundos". Outros tantos retratos de mulleres de diversas
idades e condicións.
- Tamén escribe literatura
infantil.
Suso de Toro:
- Santiago (1957)
- Algúns teñen relacionada
su narrativa co chamado realismo sucio "dirty realism" americano.
- "Caixón desastre"
Premio Galicia de 1983.
- "Polaroid"
Premio da Crítica de 1987
Xosé Ramón Pena:
- Betanzos (1956)
- "Para despois
do Adeus" Premio Xerais de 1987. Crónica dunha vila galega a través
dunha familia ó longo dun século.
Outras manifestacións da prosa:
Xesús Alonso Montero:
- Vigo (1928)
- Catedrático de literatura
galega na Universidade de Santiago
- Conferenciante e prolífico
ensaísta sobre temas lingüísticos
- Obras:
- "O que cómpre saber da lingua galega" (1973)
- "Lingua, literatura e sociedade en Galicia" (1977)
- "Decálogo da lingua galega" (1990)
- "Escritores, desterrados, namorados, desacougantes, desacougados"
(1981)
- Autor das edicións das obras completas de: Rosalía, Cabanillas, Castelao,
Celso Emilio, Pimentel,....
Basilio Losada:
- Principal divulgador
da literatura galega fóra de Galicia.
- Crítico literario e
auto de numerosas antoloxías de poesía galega.
Anxo Tarrío:
- "De letras e de
signos" (1987)
Andrés Torres Queiruga:
- "Teoloxía e sociedade"
(1974)
- "Recuperar a salvación"
(1977)
- "Nova aproximación
a unha filosofía da saudade" (1981)
Xosé Chao Rego:
- "Introducción
ao Xénesis" (1973)
- "Eu renazo galego"
(1983)
Felipe Martínez Marzoa: ensaio filosófico
Xosé Manuel Beiras: ensaio político e ideolóxico.
X.Ramón Barreiro, Ramón Villares, Felipe Senén: ensaio
histórico
- A renovación poética,
iníciase en 1976, coa aparición das obras de:
- Méndez Ferrín: "Con pólvora e magnolias"
- Arcadio López casanova: "Mesteres"
- Alfonso Pexegueiro: "Seraogna"
- Os participantes no volume colectivo "Cravo fondo" (1977):
Fiz Vergara, Rábade
Paredes, Helena Villar, Rodríguez Barrio, Xulio Valcárcel,
Ramiro Fonte,...
- Do grupo Rompente co seu "Silabario da turbina" (1978): formado
por Antón Reixa,
Pexegueiro, Alberto Avendaño, Manuel M. Romón e Camilo
Valdeorras.
- "Os novísimos da poesía galega" (1973) de Mª Victoria Moreno.
Antoloxía dos poetas
máis novos
que a comezos dos 70, aínda están a facer unha poesía social:
Xesús Rábade Paredes:
- Terra Chá (1949)
- "No aló de nós"
(1981) Premio Galicia da Universidade de Santiago
Helena Villa Janeiro:
- "Morrer en Vilaquinte"
Premio Galicia de Novela da Univesiade de Santiago,
en colaboración co seu home Xesús
Rábade Paredes.
Xavier Rodríguez Barrio:
- Lugo (1954)
- "Celebración do
gozo". Premio Esquío 1988
Fiz Vergara Vilariño:
- Santalla de Lóuzara
(1953)
- "Nos eidos da
bremanza"
Alfonso Pexegueiro:
- Angoares (1948)
- "Seraogna"
- Constitúe a primeira
mostra sólida de ruptura cos patróns predominantes
na poesía galega da época.
Antón Reixa:
- "Historias de
rock-and-roll e outros poemas" Premio Galicia de poesía de 1984.
X. Vázquez Pintor:
- Melide (1946)
- "No corazón mancado"
Premio Esquío de 1979.
Darío Xohán Cabana:
- Roás da Terra Cha (1952)
- O poeta mási representativo
da promoción, segundo Margarita Ledo.
- Forza expresiva, rigorosidade
versificadora e dominio das formas clásicas.
- Traductor do "Cancioneiro"
de Petrarca e a "Divina Comedia" de dante.
- "A fraga amurallada"
Premio Cidade de ourense de 1982
- "VIII fragmentos"
Premio Cidade de Ourense de 1986
- Como narrador gañou
o Premio Xerais de Novela de 1989 coa obra "Galván en Saor".
- As colectivas "De amor e desamor" e "De amor e desamor
II" na Coruña en 1984-85,
con poemas
de: Manuel Rivas, Fernán Vello, Xulio Valcárcel, Xavier Seoane,...
- Algúns rasgos comúns: o culturalismo, o esteticismo, a preocupación
formal, preferencia
Polos espacios urbanos e abandono da temática ruralista.
Manuel Vilanova:
- Barbantes (1944)
- "As árbores de
prata" Premio da Crítica en 1986.
Xavier Rodríguez Baixeras:
- Tarragona (1945)
- Visitantes" Premio
González Garcés de Poesía de 1991
Victor Vaqueiro:
- Vigo (1948)
- "Camiño de Antioquía"
Premio Esquío 1981
- "A fraga prateada"
(narrativa) Premio da Crítica de 1984
Xosé María Álvarez Cáccamo:
- Vigo (1950)
- "Luminoso lugar
de abatimento" Premio Esquío 1986
Claudio Rodríguez Fer:
- Lugo (1956)
- poesía de temática
erótica e sensual
- Traballos sobre literatura
en xeral ou de diferentes autores galegos.
Xesús Manuel Valcárcel:
- Lugo (1955)
- "Rosa clandestina"
Premio Leliadoura 1988
- "Contos nocturnos"
Premio Galicia de narración 1984
Ramiro Fonte:
- Pontedeume (1957)
- "Pasa un segredo"
Premio da Asociación da Crítica Española de 1988
- "Adeus norte"
Premio Esquío de 1990
Manuel Rivas:
- A Coruña (1957)
- "Libro do entroido"
(1981)
- "Balada nas praias
do oeste" (1985)
- "Mohicania"
(1987)
- "Ningún cisne"
(1990)
Miguel Anxo Fernán Vello:
- Cospeito (1958)
- Fai do amor o eixo
temático da súa poesía
- "Do desexo en
corpo e sombra" Premio Celso Emilio 1983
- "Memorial de brancura"
Premio Esquío 1984
- "Seivas de amor
e tránsito" Premio da Crítica Española
1985
Luis González Tosar:
- Bos Aires (1952)
- Fundador da revista
de poesía "Dorna"
- "A Caneiro Cheo"
Premio Esquío 1985
Manuel Forcadela:
- Tomiño (1958)
- "Ferida acústica
de río" Premio Celso Emilio de 1981
- "O barredor en
outono" Premio Leliadoura 1987
- "Paisaxe con muller
e barco" Premio García Barros de narrativa 1989
Ramón Raña Lama:
- Vigo (1960)
- "Retrato de sombra
en outono" Premio Celso Emilio Ferreiro 1980
- "As areias doutro
mar" Premio Cidade de Ourense 1986
- "Da muda primavera"
Premio Esquío de 1987
- "O crime da rúa
da moeda vella" Premio Blanco Amor de narrativa de 1989
Anxo Quintela:
- "A sombra dos
pavillóns" Premio Esquío
1982
Pilar Pallarés:
- "Sétima soidade"
Premio Esquío 1983
TEATRO Autores anteriores ó 36:
Varela Buxán, Cunqueiro, Blanco Amor, Carballo Calero,
Pura e Dora Vázquez, Ánxel Fole e:
Ramón González Alegre:
- "Teatro galego"
(1968)
Xenaro Mariñas del Valle.
- "A revolta e outras
farsas" (1965), pezas de carácter próximo ó esperpento.
TEATRO Primeira xeración de postguerra:
Daniel Cortezón:
- A novela "A vila
sulagada" Premio Blanco Amor de 1981 (primeiro certame)
- Tenta crear un drama
nacional galego a través dunha temática histórica:
- "Prisciliano" (1970)
- "Xelmírez ou a goria de Compostela" (1974)
- "Os irmandiños" (1977)
- "A diáspora" (1981)
Manuel María:
- Serie de pezas teatrais ou "autos":
"Auto do taberneiro" (1957), "Auto do labrego" (1961),
"Auto do mariñeiro" (1961), "Auto da costureira"
(1973)
- "Edipo",
premiada en 1960 polo Centro Galego de Bos Aires
- "Barriga verde"
(1968)
- "A farsa de Bululú
ou o meu mundo non é deste reino" premiada no I Concurso
de Ribadavia en 1973
- "Aventuras e desventuras
dunha espiña de toxo chamada Berneguela" (1976), teatro infantil.
Xohana Torres:
- Teatro descriptivo
e psicolóxico, tinxido ás veces dun certo romantismo
- "A outra banda
do Iberr" (1965)
- "Un hotel de primeira
sobre o río" (1968)
- "Os burros que
comen ouro" Premiada en Ribadavia en 1979
- "Sinfarainín contra
don Perfeuto", teatro infantil.
Xosé Luis Franco Grande:
- "Vieiro Choído"
(1957)
Arcadio López Casanova:
- "Orestes"
(1963)
Isaac Díaz Pardo:
- "Midas" e
"O ángulo de pedra" (1967), dúas traxedias
TEATRO: A partir de 1973:
Mostras de Teatro de Ribadavia (a partir de 1973) e creación do Centro
Dramático
Galego (1984) dependente da Xunta de Galicia.
Manuel Lourenzo:
- Ferreira de Valadouro
(1943)
- Fundador do grupo teatral
"O Facho" (1965) e do "Teatro Circo de Artesáns" (1967),
antecendente este da "Escola
Dramática Galega"
- Serve de enlace entre
as promocións de postguerra e os novos.
- Premio Nacional de
Teatro de 1998
- "Romaría ás covas
do demo" (1975)
- "Viaxe ao país
de ningures" (1977)
- "Traxicomedia
do vento de Tebas namorado dunha forca" Premio Abrente 1978
- "Tódolos fillos
de Galaad" (1981)
- "Viva Lanzarote"
(1981), teatro pra nenos.
Euloxio Ruibal:
- "Zardigot"
I Concurso Abrente de Ribadavia 1973
- "O cabodano"
Premio Abrente 1975
- "Azos de esqguello"
Premio Älvaro Cunqueiro 1989
Roberto Vidal Bolaño:
- Promotor, director
e actor do grupo teatral Abrente, nos anos 70.
- Utiliza elementos parateatrais
e simbólicos da tradición popular galega.
- "Laudamuco, señor
de ningures" Premio Abrente 1976
- "Bailadela da
morte ditosa" Premio Abrente 1980 (derradeira edición)
Camilo Valdeorras:
- "Progreso e aandrómena
do Entroido" Premio Abrente 1977